{"id":284,"date":"2013-08-04T23:10:49","date_gmt":"2013-08-05T05:10:49","guid":{"rendered":"http:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/?p=284"},"modified":"2019-01-05T11:09:34","modified_gmt":"2019-01-05T11:09:34","slug":"002_thien-chua-thanh-kinh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/002_thien-chua-thanh-kinh\/","title":{"rendered":"Thi\u00ean Ch\u00faa: 002_Th\u00e1nh Kinh"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\" align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: medium;\"><strong>B\u1ea5m v\u00e0o n\u1ed1i m\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 t\u1ea3i xu\u1ed1ng v\u00e0 in ra b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y:<\/strong><\/span><br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.mediafire.com\/download\/i8x2dhic77iu5pa\/02_ThienChua_ThanhKinh.pdf\" target=\"_blank\"><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: medium;\">http:\/\/www.mediafire.com\/download\/i8x2dhic77iu5pa\/02_ThienChua_ThanhKinh.pdf<\/span><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\" align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: medium;\"><strong>B\u1ea5m v\u00e0o n\u1ed1i m\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 nghe v\u00e0 t\u1ea3i xu\u1ed1ng mp3 b\u00e0i n\u00e0y:<br \/>\n<\/strong><a href=\"http:\/\/www.timhieutinlanh.net\/?p=3069\" target=\"_blank\">http:\/\/www.timhieutinlanh.net\/?p=3069<\/a><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p align=\"RIGHT\"><span style=\"font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: medium;\"><b>Hu\u1ef3nh Christian Timothy<\/b><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Tr\u01b0\u1edbc khi lu\u1eadn ti\u1ebfp v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa, ch\u00fang ta c\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111i\u1ec3m c\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Th\u00e1nh Kinh. Th\u00e1nh Kinh l\u00e0 cu\u1ed1n s\u00e1ch duy nh\u1ea5t gi\u1ea3i b\u00e0y v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh v\u00e0 \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Ng\u00e0i d\u00e0nh cho nh\u00e2n lo\u1ea1i. Th\u00e1nh Kinh ghi l\u1ea1i m\u1ecdi l\u1eddi ph\u00e1n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i ph\u00e1n truy\u1ec1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c th\u1ea7n c\u1ea3m qua c\u00e1c ti\u00ean tri v\u00e0 c\u00e1c s\u1ee9 \u0111\u1ed3 c\u1ee7a Ng\u00e0i, ho\u1eb7c do ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa trong th\u00e2n v\u1ecb \u0110\u1ee9c Con ph\u00e1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, khi Ng\u00e0i nh\u1eadp th\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">T\u1eeb ng\u1eef \u201cTh\u00e1nh Kinh,&#8221; th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cKinh Th\u00e1nh,\u201d l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb H\u00e1n Vi\u1ec7t. Th\u00e1nh l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ednh t\u1eeb, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 thi\u00eang li\u00eang; kinh l\u00e0 m\u1ed9t danh t\u1eeb, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u00e1ch. Theo v\u0103n ph\u1ea1m c\u1ee7a H\u00e1n Vi\u1ec7t th\u00ec t\u00ednh t\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc danh t\u1eeb. Kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec l\u00fd do g\u00ec, khi Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c d\u1ecbch gi\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o h\u1ed9i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cKinh Th\u00e1nh\u201d thay v\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 \u201cTh\u00e1nh Kinh.\u201d Ph\u1ea3i ch\u0103ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 n\u1eb1m trong th\u00e1nh \u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, h\u00e0m \u00fd r\u1eb1ng, b\u1ea3n d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh Vi\u1ec7t Ng\u1eef c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh ho\u1eb7c d\u1ecbch l\u1ea1i, khi H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a Ch\u00faa gi\u1eefa l\u00f2ng d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n theo th\u1eddi gian, c\u00f3 nh\u1eefng con d\u00e2n Ch\u00faa ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t h\u1ebft l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, h\u1ebft l\u00f2ng v\u00e2ng theo l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i ban \u01a1n cho \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00f4ng t\u00e1c phi\u00ean d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh? <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Cho \u0111\u1ebfn nay, c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh Vi\u1ec7t ng\u1eef do C\u00f4ng Gi\u00e1o d\u1ecbch l\u00e0 do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1edd l\u1ea1y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng, n\u1ed5i b\u1eadt l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng b\u00e0 Ma-ri, v\u00e0 tin v\u00e0o ng\u1ee5c luy\u1ec7n t\u1ed9i. Th\u1edd l\u1ea1y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 ph\u1ea1m \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. Tin v\u00e0o ng\u1ee5c luy\u1ec7n t\u1ed9i l\u00e0 ph\u1ee7 nh\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee9u chu\u1ed9c to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Ng\u00f4i Hai. C\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh Vi\u1ec7t ng\u1eef do Tin L\u00e0nh d\u1ecbch: B\u1ea3n Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn do nh\u00e0 v\u0103n Phan Kh\u00f4i, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tin Ch\u00faa d\u1ecbch. C\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch m\u1edbi do c\u00e1c d\u1ecbch gi\u1ea3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tin Ch\u00faa d\u1ecbch nh\u01b0ng l\u1ea1i pha tr\u1ed9n v\u0103n h\u00f3a th\u1ebf gian v\u00e0o trong L\u1eddi Ch\u00faa, theo v\u0103n h\u00f3a th\u1ebf gian m\u00e0 s\u1eeda \u0111\u1ed5i L\u1eddi Ch\u00faa, s\u1eeda L\u1eddi Ch\u00faa ph\u00e1n: \u201cH\u1ee1i \u0111\u00e0n b\u00e0\u201d th\u00e0nh \u201cTh\u01b0a m\u1eb9!\u201d ho\u1eb7c t\u1ef1 \u00fd b\u1ecf \u0111i danh x\u01b0ng CHRIST c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Ng\u00f4i Hai, ho\u1eb7c d\u00f9ng danh x\u01b0ng \u201cTh\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ebf\u201d c\u1ee7a th\u1ea7n ngo\u1ea1i gi\u00e1o \u0111\u1ec3 g\u1ecdi Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00e0 d\u1ecbch \u201cnh\u1eefng chi\u1ebfn xa song m\u00e3\u201d th\u00e0nh \u201clong gi\u00e1!&#8230;\u201d [1].<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><!--more-->Ch\u00fang t\u00f4i c\u1eady \u01a1n Ch\u00faa, \u0111ang l\u00e0m c\u00f4ng t\u00e1c t\u1ea1m th\u1eddi hi\u1ec7u \u0111\u00ednh tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ph\u1ea7n Th\u00e1nh Kinh Vi\u1ec7t Ng\u1eef B\u1ea3n D\u1ecbch Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng [2], v\u00e0 \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh B\u1ea3n D\u1ecbch Ng\u00f4i L\u1eddi [3]. Sau khi ho\u00e0n t\u1ea5t B\u1ea3n D\u1ecbch Ng\u00f4i L\u1eddi, ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c hi\u1ec7u \u0111\u00ednh B\u1ea3n D\u1ecbch Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">T\u1eeb ng\u1eef \u201cTh\u00e1nh Kinh\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 d\u1ecbch t\u1eeb ng\u1eef \u201c<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"font-family: TITUS Cyberbit Basic;\"><span style=\"font-size: small;\">\u03b3\u03c1\u03b1\u03c6\u03b7\u0301,<\/span><\/span><\/span>\u201d G1124, trong ti\u1ebfng Hy-l\u1ea1p. T\u1eeb ng\u1eef n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ng\u1eef qu\u1ed1c t\u1ebf th\u00e0nh (graphe\u0304), phi\u00ean \u00e2m qu\u1ed1c t\u1ebf l\u00e0 \/graf-ay&#8217;\/, phi\u00ean \u00e2m ti\u1ebfng Vi\u1ec7t l\u00e0 \/gra-ph\u00ea\/ [4], v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi d\u00f9ng trong Th\u00e1nh Kinh v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc l\u00e0: cu\u1ed1n s\u00e1ch ghi l\u1ea1i c\u00e1c l\u1eddi ph\u00e1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ecdn d\u00f9ng t\u1eeb ng\u1eef \u201cTh\u00e1nh Kinh&#8221; thay v\u00ec \u201cKinh Th\u00e1nh,\u201d \u0111\u1ec3 theo \u0111\u00fang v\u0103n ph\u1ea1m ti\u1ebfng H\u00e1n Vi\u1ec7t, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u00e2m \u00fd: nh\u1eefng g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, con d\u00e2n Ch\u00faa c\u00f3 b\u1ed5n ph\u1eadn gi\u1eef g\u00ecn s\u1ef1 trong s\u00e1ng v\u00e0 ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Th\u00e1nh Kinh ghi r\u00f5 trong Thi Thi\u00ean 138:2 <i>\u201cV\u00ec Ch\u00faa \u0111\u00e3 l\u00e0m cho L\u1eddi Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n cao h\u01a1n c\u1ea3 danh Ch\u00faa;\u201d<\/i> V\u00ec th\u1ebf, con d\u00e2n Ch\u00faa ph\u1ea3i lu\u00f4n t\u00f4n cao L\u1eddi Ch\u00faa trong m\u1ecdi n\u01a1i, m\u1ecdi l\u00fac. Khi d\u00f9ng t\u1eeb ng\u1eef \u201cL\u1eddi Ch\u00faa\u201d v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 Th\u00e1nh Kinh, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng ch\u1ecdn vi\u1ebft hoa ch\u1eef \u201cL\u1eddi,\u201d v\u00ec L\u1eddi ph\u00e1n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e2n v\u1ecb. Th\u00e2n v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh Kinh g\u1ecdi l\u00e0 \u201cNg\u00f4i L\u1eddi\u201d (Gi\u0103ng 1:1), l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa Ng\u00f4i \u0110\u1ee9c Con, \u0111\u00e3 nh\u1eadp th\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi mang t\u00ean JESUS v\u1edbi danh hi\u1ec7u CHRIST, \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Cha cho nh\u00e2n lo\u1ea1i qua l\u1eddi ph\u00e1n v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>B\u1ed1 C\u1ee5c c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh hai ph\u1ea7n, g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ef1u \u01af\u1edbc v\u00e0 T\u00e2n \u01af\u1edbc. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>C\u1ef1u \u01af\u1edbc <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">C\u1ef1u = c\u0169, \u01b0\u1edbc = l\u1eddi h\u1ee9a. L\u1eddi h\u1ee9a c\u0169 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc h\u1ee9a r\u1eb1ng: <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. Nh\u1eefng ai v\u00e2ng gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i ban ph\u01b0\u1edbc, c\u00f2n nh\u1eefng ai vi ph\u1ea1m c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n \u1ea5y th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb Ng\u00e0i h\u00ecnh ph\u1ea1t. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. S\u1ebd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t l\u00fac, Thi\u00ean Ch\u00faa ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u00e2n lo\u1ea1i ra kh\u1ecfi t\u1ed9i l\u1ed7i.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Thu\u1eadt ng\u1eef C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong Th\u00e1nh Kinh v\u1eeba n\u00f3i \u0111\u1ebfn l\u1eddi h\u1ee9a c\u0169 Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ee9a v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi qua d\u00e2n t\u1ed9c I-s\u01a1-ra-\u00ean, v\u1eeba n\u00f3i \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p tr\u01b0\u1edbc khi th\u00e2n v\u1ecb \u0110\u1ee9c Con c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u1eadp th\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh l\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 s\u1ef1 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee9u chu\u1ed9c nh\u00e2n lo\u1ea1i ra kh\u1ecfi t\u1ed9i l\u1ed7i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, ban cho nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u1ed9t l\u1eddi h\u1ee9a m\u1edbi, c\u0169ng qua d\u00e2n t\u1ed9c I-s\u01a1-ra-\u00ean. Th\u00e1nh Kinh C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong su\u1ed1t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian t\u1eeb n\u0103m 1446 TCN cho \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng n\u0103m 400 TCN. B\u1ed1 c\u1ee5c hi\u1ec7n t\u1ea1i trong c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh l\u00e0: C\u1ef1u \u01af\u1edbc g\u1ed3m 39 s\u00e1ch, d\u00e0y m\u00f5ng kh\u00e1c nhau, chia th\u00e0nh b\u1ed1n b\u1ed9 m\u00f4n ch\u00ednh: Lu\u1eadt Ph\u00e1p (5 s\u00e1ch); L\u1ecbch S\u1eed (12 s\u00e1ch) V\u0103n th\u01a1 (5 s\u00e1ch), v\u00e0 Ti\u00ean Tri (17 s\u00e1ch).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">C\u1ef1u \u01af\u1edbc gi\u1edbi thi\u1ec7u Thi\u00ean Ch\u00faa, b\u00e0y t\u1ecf ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a mu\u00f4n lo\u00e0i v\u1ea1n v\u1eadt, ghi l\u1ea1i ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o d\u1ef1ng cho \u0111\u1ebfn khi Thi\u00ean Ch\u00faa im l\u1eb7ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ch\u1eebng 400 n\u0103m. C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u0169ng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t ti\u00eau chu\u1ea9n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh, \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00e0nh cho lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. Trong \u0111\u00f3, c\u00f3 l\u1eddi h\u1ee9a v\u1ec1 s\u1ef1 Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd gi\u1ea3i c\u1ee9u nh\u00e2n lo\u1ea1i ra kh\u1ecfi t\u1ed9i l\u1ed7i. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 c\u1ed5, ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng A-ra-mai (Aramaic) [5]. Ti\u1ebfng H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ed5 c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c I-s\u01a1-ra-\u00ean, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i v\u00e0o gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 19, sau h\u01a1n 2,200 n\u0103m b\u1ecb xem l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef ch\u1ebft. N\u0103m 1948, c\u00f9ng l\u00fac v\u1edbi s\u1ef1 t\u00e1i l\u1eadp qu\u1ed1c c\u1ee7a qu\u1ed1c gia I-s\u01a1-ra-\u00ean, ti\u1ebfng H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia I-s\u01a1-ra-\u00ean. Ti\u1ebfng A-ra-mai l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef ra c\u00f9ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u1edbi ti\u1ebfng H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 (nh\u00f3m ng\u00f4n ng\u1eef Semitic c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c ra t\u1eeb Sem, con trai \u00fat c\u1ee7a N\u00f4-\u00ea \u2013 Xem S\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd t\u1eeb ch\u01b0\u01a1ng 6 \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng 10). Ti\u1ebfng A-ra-mai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecbnh h\u00e0nh gi\u1eefa c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c v\u00f9ng Trung \u0110\u00f4ng trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian t\u1eeb n\u0103m 1100 TCN \u0111\u1ebfn n\u0103m 70 CN. Khi d\u00e2n I-s\u01a1-ra-\u00ean thu\u1ed9c V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c Giu-\u0111a, b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y sang \u0110\u1ebf Qu\u1ed1c Ba-by-l\u00f4n (606 TCN \u2013 536 TCN) th\u00ec h\u1ecd bu\u1ed9c ph\u1ea3i d\u00f9ng ti\u1ebfng A-ra-mai, l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ebf Qu\u1ed1c Ba-by-l\u00f4n, thay th\u1ebf cho ti\u1ebfng H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>T\u00e2n \u01af\u1edbc <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">T\u00e2n = m\u1edbi, \u01b0\u1edbc = l\u1eddi h\u1ee9a. L\u1eddi h\u1ee9a m\u1edbi h\u1ee9a r\u1eb1ng:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. Nh\u1eefng ai th\u1eadt l\u00f2ng \u0103n n\u0103n t\u1ed9i, tin nh\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00ec s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Cha tha t\u1ed9i, \u0110\u1ee9c Con l\u00e0m cho s\u1ea1ch t\u1ed9i, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh t\u00e1i sinh th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Jesus Christ. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh ban cho h\u1ecd n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1nh Linh, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e2ng gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, v\u00e0 l\u00e0m tr\u00f2n nh\u1eefng vi\u1ec7c l\u00e0nh m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 s\u1eafm s\u1eb5n cho h\u1ecd.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. Nh\u1eefng ai sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u r\u1ed7i, trung t\u00edn v\u00e2ng gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u1ea1i v\u00e0 s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi trong v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Thu\u1eadt ng\u1eef T\u00e2n \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong Th\u00e1nh Kinh v\u1eeba \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 l\u1eddi h\u1ee9a m\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ee9a v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi qua d\u00e2n t\u1ed9c I-s\u01a1-ra-\u00ean, v\u1eeba n\u00f3i \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p sau khi th\u00e2n v\u1ecb \u0110\u1ee9c Con c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u1eadp th\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi. Th\u00e1nh Kinh T\u00e2n \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian t\u1eeb kho\u1ea3ng n\u0103m 43 \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng n\u0103m 95 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t C\u00f4ng Nguy\u00ean. Theo b\u1ed1 c\u1ee5c hi\u1ec7n t\u1ea1i trong c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh th\u00ec T\u00e2n \u01af\u1edbc g\u1ed3m 27 s\u00e1ch, d\u00e0y m\u00f5ng kh\u00e1c nhau, chia th\u00e0nh b\u1ed1n b\u1ed9 m\u00f4n ch\u00ednh: Tin L\u00e0nh (4 s\u00e1ch), L\u1ecbch S\u1eed (1 s\u00e1ch); Th\u01b0 T\u00edn (21 s\u00e1ch); Ti\u00ean Tri (1 s\u00e1ch).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Th\u00e1nh Kinh T\u00e2n \u01af\u1edbc b\u00e0y t\u1ecf r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c th\u00e2n v\u1ecb c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. Thi\u00ean Ch\u00faa trong th\u00e2n v\u1ecb \u0110\u1ee9c Cha, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng ban s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i cho nh\u00e2n lo\u1ea1i, tha t\u1ed9i cho nh\u1eefng ai tin nh\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. Thi\u00ean Ch\u00faa trong th\u00e2n v\u1ecb \u0110\u1ee9c Con, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Jesus Christ, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 nh\u1eadp th\u1ebf l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi, ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee9u r\u1ed7i nh\u00e2n lo\u1ea1i, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng d\u00f9ng huy\u1ebft Ng\u00e0i r\u1eeda s\u1ea1ch t\u1ed9i cho nh\u1eefng ai tin nh\u1eadn s\u1ef1 chu\u1ed9c t\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">3. Thi\u00ean Ch\u00faa trong th\u00e2n v\u1ecb \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ea7n L\u1ebd Th\u1eadt, \u0111\u00e3 gi\u00e1ng l\u00e2m trong th\u1ebf gian, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng t\u00e1i sinh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin nh\u1eadn s\u1ef1 c\u1ee9u r\u1ed7i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi trong \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Jesus Christ, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng ng\u1ef1 trong th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd, d\u1eabn h\u1ecd v\u00e0o trong m\u1ecdi l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, ban cho h\u1ecd n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e2ng gi\u1eef c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi. N\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c Th\u00e1nh Kinh g\u1ecdi l\u00e0 Th\u00e1nh Linh.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Th\u00e1nh Kinh T\u00e2n \u01af\u1edbc c\u00f2n khai tri\u1ec3n c\u00e1ch s\u00e2u nhi\u1ec7m c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban h\u00e0nh t\u1eeb trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc; b\u00e0y t\u1ecf huy\u1ec1n nhi\u1ec7m v\u1ec1 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa; l\u1eddi ti\u00ean tri v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1eadn th\u1ebf, v\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ng\u00e0n n\u0103m v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi; c\u00f9ng v\u1edbi l\u1eddi h\u1ee9a m\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa h\u1ee9a v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi qua d\u00e2n t\u1ed9c I-s\u01a1-ra-\u00ean.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">T\u00e2n \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft b\u1eb1ng ti\u1ebfng Hy-l\u1ea1p c\u1ed5 (Koine Greek), l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef th\u1ecbnh h\u00e0nh trong \u0110\u1ebf Qu\u1ed1c Hy-l\u1ea1p v\u00e0 \u0110\u1ebf Qu\u1ed1c La-m\u00e3 trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian t\u1eeb n\u0103m 300 TCN \u0111\u1ebfn n\u0103m 300 CN.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Qu\u00fd b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc th\u00eam b\u00e0i &#8220;C\u00e1c Giao \u01af\u1edbc c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi&#8221; [6] trong cu\u1ed1n s\u00e1ch &#8220;C\u00e1c Giao \u01af\u1edbc, C\u00e1c \u0110i\u1ec1u R\u0103n, v\u00e0 Lu\u1eadt Ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi&#8221; c\u1ee7a c\u00f9ng t\u00e1c gi\u1ea3.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Ph\u00e2n Lo\u1ea1i v\u00e0 B\u1ed1 C\u1ee5c c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh Trong Nguy\u00ean Ng\u1eef <\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">N\u1ed9i dung c\u1ee7a ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft theo c\u00e1c d\u1eef ki\u1ec7n trong s\u00e1ch \u201cPh\u1ee5c H\u1ed3i Th\u00e1nh Kinh Nguy\u00ean Th\u1ec9\u201d (\u201cRestoring the Original Bible\u201d) c\u1ee7a Ernest L. Martin [7].<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Theo c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p tay c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh trong nguy\u00ean ng\u1eef H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1, th\u00ec b\u1ed1 c\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c s\u00e1ch trong ph\u1ea7n C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 ph\u00e2n chia theo th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 sau:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>I. C\u00e1c S\u00e1ch Lu\u1eadt Ph\u00e1p:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. S\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. Xu\u1ea5t \u00ca-d\u00edp-t\u00f4 K\u00fd.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">3. L\u00ea-vi K\u00fd.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">4. D\u00e2n S\u1ed1 K\u00fd.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">5.Ph\u1ee5c Truy\u1ec1n Lu\u1eadt L\u1ec7 K\u00fd.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>II. C\u00e1c S\u00e1ch Ti\u00ean Tri:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">6. Gi\u00f4-su\u00ea v\u00e0 C\u00e1c Quan X\u00e9t.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">7. S\u00e1ch C\u00e1c V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c, bao g\u1ed3m: Sa-mu-\u00ean (I&amp;II) v\u00e0 C\u00e1c Vua (I&amp;II).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">8. \u00ca-sai.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">9. Gi\u00ea-r\u00ea-mi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">10. \u00ca-x\u00ea-chi-\u00ean<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">11. M\u01b0\u1eddi Hai, lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ed9p th\u00e0nh m\u1ed9t s\u00e1ch, bao g\u1ed3m: t\u1eeb \u00d4-s\u00ea \u0111\u1ebfn Ma-la-chi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>III C\u00e1c Th\u00e1nh Th\u01b0:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">12. Thi Thi\u00ean.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">13. Ch\u00e2m Ng\u00f4n.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">14. Gi\u00f3p.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">15. Nh\u00e3 Ca.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">16. Ru-t\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">17. Ca-th\u01b0\u01a1ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">18. Truy\u1ec1n \u0110\u1ea1o.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">19. \u00ca-x\u01a1-t\u00ea.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">20. \u0110a-ni-\u00ean.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">21. E-x\u01a1-ra v\u00e0 N\u00ea-h\u00ea-mi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">22. S\u1eed K\u00fd (I&amp;II).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Theo c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p tay c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh trong nguy\u00ean ng\u1eef Hy-l\u1ea1p, th\u00ec b\u1ed1 c\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c s\u00e1ch trong ph\u1ea7n T\u00e2n \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 ph\u00e2n chia theo th\u1ee9 t\u1ef1 nh\u01b0 sau:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>I. C\u00e1c S\u00e1ch Tin L\u00e0nh:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">1. Ma-thi-\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">2. M\u00e1c.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">3. Lu-ca.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">4. Gi\u0103ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">5. C\u00f4ng V\u1ee5 C\u00e1c S\u1ee9 \u0110\u1ed3.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>II. C\u00e1c Th\u01b0 T\u00edn T\u1ed5ng Qu\u00e1t:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">6. Gia-c\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">7. I Phi-e-r\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">8. II Phi-e-r\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">9. I Gi\u0103ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">10. II Gi\u0103ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">11. III Gi\u0103ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">12. Giu-\u0111e.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>III. C\u00e1c Th\u01b0 T\u00edn c\u1ee7a Phao-l\u00f4:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">13.R\u00f4-ma.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">14. I C\u00f4-rinh-t\u00f4.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">15. II C\u00f4-rinh-t\u00f4.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">16. Ga-la-ti.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">17. \u00ca-ph\u00ea-s\u00f4.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">18. Phi-l\u00edp.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">19. C\u00f4-l\u00f4-se.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">20. I T\u00ea-sa-l\u00f4-ni-ca.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">21. II T\u00ea-sa-l\u00f4-ni-ca.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">22. H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">23. I Ti-m\u00f4-th\u00ea.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">24. II Ti-m\u00f4-th\u00ea.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">25. T\u00edt.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">26. Phi-l\u00ea-m\u00f4n.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>IV. Ti\u00ean Tri:<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">27. Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">C\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 b\u1ed1 c\u1ee5c c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh trong c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 kh\u00f4ng theo d\u00fang c\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp v\u00e0 b\u1ed1 c\u1ee5c trong c\u00e1c b\u1ea3n vi\u1ebft tay nguy\u00ean ng\u1eef c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Theo Ernest L. Martin th\u00ec: Ph\u1ea7n C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng v\u1edbi c\u1ea5u tr\u00fac ba ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ec1n th\u1edd. C\u00e1c s\u00e1ch C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp th\u00e0nh 22 s\u00e1ch l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u1ee9ng v\u1edbi 22 m\u1eabu t\u1ef1 trong ti\u1ebfng H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, ba ph\u1ea7n trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u1ed9ng v\u1edbi b\u1ed1n ph\u1ea7n trong T\u00e2n \u01af\u1edbc s\u1ebd l\u00e0 b\u1ea3y ph\u1ea7n. Hai m\u01b0\u01a1i hai s\u00e1ch trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc c\u1ed9ng v\u1edbi 27 s\u00e1ch trong T\u00e2n \u01af\u1edbc s\u1ebd l\u00e0 49 s\u00e1ch, l\u00e0 b\u1ed9i s\u1ed1 c\u1ee7a 7. S\u1ed1 7 ti\u00eau bi\u1ec3u cho s\u1ef1 tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u1ec1 th\u00e1nh khi\u1ebft v\u00e0 thu\u1ed9c linh! Trong c\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp ph\u1ea7n T\u00e2n \u01af\u1edbc, vi\u1ec7c x\u1ebfp s\u00e1ch C\u00f4ng V\u1ee5 C\u00e1c S\u1ee9 \u0110\u1ed3 th\u00e0nh s\u00e1ch Tin L\u00e0nh th\u1ee9 n\u0103m, khi\u1ebfn cho n\u0103m s\u00e1ch Tin L\u00e0nh c\u1ee7a T\u00e2n \u01af\u1edbc \u1ee9ng v\u1edbi n\u0103m s\u00e1ch lu\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc. C\u00e1c th\u01b0 t\u00edn t\u1ed5ng qu\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c th\u01b0 t\u00edn c\u1ee7a Phao-l\u00f4 g\u1eedi cho b\u1ea3y H\u1ed9i Th\u00e1nh th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd. Ti\u1ebfp theo l\u00e0 s\u00e1ch H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 m\u00e0 n\u1ed9i dung l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 hy v\u1ecdng c\u1ee7a con d\u00e2n Ch\u00faa v\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c b\u00ecnh an, v\u1ec1 s\u1ef1 ban th\u01b0\u1edfng cho con d\u00e2n Ch\u00faa khi Ch\u00faa tr\u1edf l\u1ea1i, c\u00f9ng v\u1edbi l\u1eddi c\u1ea3nh c\u00e1o nghi\u00eam tr\u1ecdng d\u00e0nh cho nh\u1eefng k\u1ebb lui \u0111i trong \u0111\u1ee9c tin. V\u00ec th\u1ebf, s\u00e1ch H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp li\u1ec1n sau c\u00e1c th\u01b0 t\u00edn g\u1eedi cho b\u1ea3y H\u1ed9i Th\u00e1nh. Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c th\u01b0 t\u00edn d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u0103n b\u1ea7y. Cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 s\u00e1ch ti\u00ean tri v\u1ec1 k\u1ef3 t\u1eadn th\u1ebf, v\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ng\u00e0n n\u0103m, v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c v\u1ec1 Ch\u00faa, v\u1ec1 h\u00ecnh ph\u1ea1t \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi d\u00e0nh cho Sa-tan v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Ch\u00faa.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ch\u00fang t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c l\u00fd lu\u1eadn c\u00f3 d\u1eabn ch\u1ee9ng c\u1ee7a Ernest L. Martin l\u00e0 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. S\u1ef1 \u0111\u1ecdc Th\u00e1nh Kinh to\u00e0n b\u1ed9 theo nh\u01b0 b\u1ed1 c\u1ee5c nguy\u00ean th\u1ec9 trong c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p tay, ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111em l\u1ea1i cho con d\u00e2n Ch\u00faa m\u1ed9t c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 L\u1eddi Ch\u00faa.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>\u0110o\u1ea1n, C\u00e2u, v\u00e0 Ti\u00eau \u0110\u1ec1<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Trong c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00e9p tay nguy\u00ean ng\u1eef c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, c\u00e1c s\u00e1ch kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh \u0111o\u1ea1n, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 ch\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 c\u00e2u nh\u01b0 trong c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch ch\u00fang ta c\u00f3 ng\u00e0y nay. \u0110\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 15, h\u1ec7 th\u1ed1ng chia \u0111o\u1ea1n v\u00e0 c\u00e2u m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi d\u1ee5ng. N\u0103m 1560, B\u1ea3n D\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh Anh Ng\u1eef Geneva l\u00e0 b\u1ea3n d\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t h\u00e0nh v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng chia \u0111o\u1ea1n v\u00e0 c\u00e2u.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">H\u1ec7 th\u1ed1ng chia \u0111o\u1ea1n v\u00e0 c\u00e2u gi\u00fap cho vi\u1ec7c tra c\u1ee9u m\u1ed9t c\u00e2u trong Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 d\u00e0ng. T\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t s\u00e1ch trong Th\u00e1nh Kinh k\u00e8m theo s\u1ed1 \u0111o\u1ea1n v\u00e0 s\u1ed1 c\u00e2u, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh. Th\u00ed d\u1ee5, \u201cS\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd 1:1\u201d l\u00e0 s\u00e1ch S\u00e1ng Th\u1ebf K\u00fd, \u0111o\u1ea1n 1, c\u00e2u 1, l\u00e0 \u0111\u1ecba ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e2u sau \u0111\u00e2y: \u201cBan \u0111\u1ea7u Thi\u00ean Ch\u00faa s\u00e1ng t\u1ea1o c\u00e1c t\u1ea7ng tr\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ea5t.\u201d<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Ngo\u00e0i h\u1ec7 th\u1ed1ng chia \u0111o\u1ea1n v\u00e0 c\u00e2u, c\u00e1c ti\u00eau \u0111\u1ec1 nh\u1eb1m t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c n\u1ed9i dung c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o, \u0111\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc n\u1eafm ngay \u0111\u1ea1i \u00fd c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh \u1ea5y. Th\u00ed d\u1ee5, tr\u01b0\u1edbc Ma-thi-\u01a1 1:18, c\u00f3 ti\u00eau \u0111\u1ec1: \u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa Jesus Gi\u00e1ng Sinh\u201d \u0111\u1ec3 t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c n\u1ed9i dung c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e2u t\u1eeb Ma-thi-\u01a1 1:18 \u0111\u1ebfn Ma-thi-\u01a1 1:25.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">\u0110o\u1ea1n, c\u00e2u, v\u00e0 ti\u00eau \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 Th\u00e1nh Kinh, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 gi\u00fap cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc trong vi\u1ec7c tra c\u1ee9u Th\u00e1nh Kinh.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Nh\u1eefng S\u00e1ch Gi\u1ea3i Kinh<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh ghi l\u1ea1i s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u Th\u00e1nh Kinh v\u1ec1 n\u1ed9i dung c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh t\u1ed1t do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n tin Th\u00e1nh Kinh l\u00e0 L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi, ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e2ng ph\u1ee5c L\u1eddi Ch\u00faa, v\u00e0 s\u1ed1ng theo L\u1eddi Ch\u00faa bi\u00ean so\u1ea1n. S\u1ef1 gi\u1ea3i kinh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh x\u1ea5u do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n tin Th\u00e1nh Kinh l\u00e0 L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi bi\u00ean so\u1ea1n, ho\u1eb7c do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n to\u00e0n tin nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00e2ng ph\u1ee5c L\u1eddi Ch\u00faa, kh\u00f4ng s\u1ed1ng theo L\u1eddi Ch\u00faa bi\u00ean so\u1ea1n. Nh\u1eefng s\u00e1ch \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n theo tr\u00ed th\u1ee9c c\u1ee7a x\u00e1c th\u1ecbt, ti\u00eam nhi\u1ec5m tri\u1ebft l\u00fd, v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a th\u1ebf gian. S\u1ef1 gi\u1ea3i kinh c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Nh\u1eefng con d\u00e2n ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Ch\u00faa, h\u1ebft l\u00f2ng t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a L\u1eddi Ch\u00faa v\u00e0 h\u1ebft l\u00f2ng s\u1ed1ng theo L\u1eddi Ch\u00faa, n\u1ebfu \u0111\u1ecdc su\u1ed1t Th\u00e1nh Kinh m\u1ed9t l\u1ea7n, th\u00ec khi \u0111\u1ecdc nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh s\u1ebd nh\u1eadn ra nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh n\u00e0o t\u1ed1t v\u00e0 nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh n\u00e0o x\u1ea5u. Nh\u1eefng s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thay th\u1ebf cho Th\u00e1nh Kinh v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 thay th\u1ebf cho s\u1ef1 gi\u1ea3i b\u00e0y tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh trong l\u00f2ng c\u1ee7a nh\u1eefng ai th\u1eadt l\u00f2ng s\u1ed1ng theo l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a L\u1eddi Ch\u00faa. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Th\u00e1nh Kinh nh\u01b0 vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng, ho\u00e0n c\u1ea3nh s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta trong t\u1eebng giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, trong c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c nhau, v\u00e0 ri\u00eang bi\u1ec7t theo t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi&#8230; gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c ngu\u1ed3n s\u00e1ng kh\u00e1c nhau chi\u1ebfu v\u00e0o vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng. T\u00f9y theo ngu\u1ed3n s\u00e1ng chi\u1ebfu v\u00e0o m\u00e0 vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng s\u1ebd ph\u1ea3n chi\u1ebfu th\u00e0nh nh\u1eefng m\u00e0u s\u1eafc kh\u00e1c nhau. S\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu c\u1ee7a vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng d\u01b0\u1edbi \u00e1ng s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u1eddi kh\u00e1c v\u1edbi s\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u00eam tr\u0103ng thanh. S\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu c\u1ee7a vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng t\u1eeb \u00e1nh l\u1eeda leo l\u00e9t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u1ebfn kh\u00e1c v\u1edbi s\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu t\u1eeb \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00f3ng \u0111\u00e8n \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c s\u00e1ng. Nh\u01b0ng s\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu n\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu ch\u00e2n th\u1eadt t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">L\u00e0 con d\u00e2n ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Ch\u00faa, khi \u0111au th\u01b0\u01a1ng, ho\u1ea1n n\u1ea1n, ch\u00fang ta hi\u1ec3u Th\u00e1nh Kinh kh\u00e1c v\u1edbi khi ch\u00fang ta b\u00ecnh an, h\u1ea1nh ph\u00fac&#8230; \u1ede tu\u1ed5i thi\u1ebfu ni\u00ean ch\u00fang ta hi\u1ec3u Th\u00e1nh Kinh kh\u00e1c v\u1edbi khi ch\u00fang ta \u1edf tu\u1ed5i trung ni\u00ean, v\u00e0 \u1edf tu\u1ed5i trung ni\u00ean ch\u00fang ta hi\u1ec3u Th\u00e1nh Kinh kh\u00e1c v\u1edbi khi ch\u00fang ta \u1edf tu\u1ed5i l\u00e3o ni\u00ean. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang l\u1ebd th\u1eadt c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, v\u00ec ch\u00fang ta ho\u00e0n to\u00e0n tin Th\u00e1nh Kinh l\u00e0 L\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Tr\u1eddi v\u00e0 h\u1ebft l\u00f2ng s\u1ed1ng theo Th\u00e1nh Kinh. C\u00e1c s\u1ef1 hi\u1ec3u \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb s\u1ef1 soi d\u1eabn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: large;\"><b>Nguy\u00ean T\u1eafc Gi\u1ea3i Kinh<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, nguy\u00ean t\u1eafc gi\u1ea3i kinh duy nh\u1ea5t l\u00e0 d\u00f9ng Th\u00e1nh Kinh gi\u1ea3i th\u00edch Th\u00e1nh Kinh. Ch\u1ec9 khi ch\u00fang ta d\u00f9ng ch\u00ednh Th\u00e1nh Kinh \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch Th\u00e1nh Kinh th\u00ec ch\u00fang ta m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 kh\u00e1c ngo\u00e0i Th\u00e1nh Kinh, nh\u01b0 l\u1ecbch s\u1eed, tri\u1ebft h\u1ecdc, v\u00e0 khoa h\u1ecdc, \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf th\u00eam \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh Th\u00e1nh Kinh gi\u1ea3i th\u00edch. Khi d\u00f9ng ch\u00ednh Th\u00e1nh Kinh \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch Th\u00e1nh Kinh ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1c quy lu\u1eadt v\u1ec1 v\u0103n ph\u1ea1m c\u1ee7a nguy\u00ean ng\u1eef Th\u00e1nh Kinh, v\u0103n m\u1ea1ch c\u1ee7a c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh trong to\u00e0n \u0111o\u1ea1n, th\u1eadm ch\u00ed trong to\u00e0n s\u00e1ch, v\u00e0 v\u0103n \u00fd c\u1ee7a c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh theo phong t\u1ee5c trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">To\u00e0n b\u1ed9 n\u1ed9i dung c\u1ee7a s\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 c\u00e1c s\u00e1ch gi\u1ea3i kinh kh\u00e1c do ch\u00fang t\u00f4i bi\u00ean so\u1ea1n, \u0111\u1ec1u theo \u0111\u00fang nguy\u00ean t\u1eafc gi\u1ea3i kinh \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra tr\u00ean \u0111\u00e2y. Nguy\u1ec7n \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Linh ban \u01a1n cho ch\u00fang t\u00f4i trong vi\u1ec7c gi\u1ea3i kinh v\u00e0 ban \u01a1n cho qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 trong khi \u0111\u1ecdc s\u00e1ch. A-men!<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Trong \u00e2n \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ch\u00faa Jesus Christ.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Hu\u1ef3nh Christian Timothy<br \/>\n2.8.2013<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Ghi Ch\u00fa<\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[1] <b>B\u1ea3n D\u1ecbch M\u1edbi:<\/b> (Gi\u00ea-r\u00ea-mi 17:25) \u201cth\u00ec c\u00e1c vua n\u1ed1i ng\u00f4i \u0110a-v\u00edt s\u1ebd ng\u1ef1 <b>long gi\u00e1<\/b> ho\u1eb7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u00e0o th\u00e0nh qua c\u00e1c c\u1ed5ng n\u00e0y, c\u00f3 quan t\u01b0\u1edbng theo h\u1ea7u. D\u00e2n Giu-\u0111a v\u00e0 d\u00e2n c\u01b0 th\u00e0nh Gi\u00ea-ru-sa-lem c\u0169ng s\u1ebd v\u00e0o th\u00e0nh; v\u00e0 th\u00e0nh n\u00e0y s\u1ebd m\u00e3i m\u00e3i \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac d\u00e2n c\u01b0.\u201d<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>B\u1ea3n D\u1ecbch M\u1edbi:<\/b> (Gi\u00ea-r\u00ea-mi 22:4) \u201cN\u1ebfu c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i th\u1eadt l\u00f2ng l\u00e0m theo l\u1eddi n\u00e0y, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 vua n\u1ed1i ng\u00f4i \u0110a-v\u00edt, ng\u1ef1 <b>long gi\u00e1<\/b> ho\u1eb7c c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, c\u00f9ng v\u1edbi tri\u1ec1u th\u1ea7n v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang v\u00e0o ra qua c\u00e1c c\u1ed5ng cung \u0111i\u1ec7n n\u00e0y.\u201d<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c ti\u00eam nhi\u1ec5m v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00ed vua v\u1edbi r\u1ed3ng. Danh t\u1eeb \u201cr\u1ed3ng\u201d (long) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng thay th\u1ebf cho danh t\u1eeb \u201cvua.\u201d V\u00ec th\u1ebf, nh\u1eefng g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vua th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng v\u1edbi ch\u1eef \u201clong;\u201d nh\u01b0: long th\u1ec3 = th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a vua; long nhan = dung m\u1ea1o c\u1ee7a vua; long s\u00e0ng = gi\u01b0\u1eddng c\u1ee7a vua; long xa = xe c\u1ee7a vua&#8230;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\">\u201c<span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Long gi\u00e1\u201d trong ti\u1ebfng H\u00e1n Vi\u1ec7t c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a r\u1ed3ng,\u201d h\u00e0m \u00fd gi\u00e1 tr\u1ecb cao qu\u00fd c\u1ee7a vua. Long = r\u1ed3ng; gi\u00e1 = gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1eadt. T\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng c\u00e1ch sai l\u1ea7m nh\u01b0 t\u1eeb \u201clong xa\u201d (xe r\u1ed3ng, t\u1ee9c xe \u0111\u1ec3 vua d\u00f9ng). Th\u1eadm ch\u00ed, m\u1ed9t v\u00e0i t\u1eeb \u0111i\u1ec3n ti\u1ebfng Vi\u1ec7t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a: \u201cLong gi\u00e1 c\u0169ng nh\u01b0 long xa, xe c\u1ee7a vua!\u201d <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">D\u1ecbch Th\u00e1nh Kinh m\u00e0 d\u1ecbch \u201cnh\u1eefng chi\u1ebfn xa song m\u00e3\u201d (chariots \u2013 nh\u1eefng xe do hai ng\u1ef1a k\u00e9o, d\u00f9ng trong chi\u1ebfn tranh) th\u00e0nh \u201clong gi\u00e1\u201d l\u00e0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m l\u1edbn v\u1ec1 c\u00e1ch d\u00f9ng ch\u1eef m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t sai l\u1ea7m l\u1edbn v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a. D\u00e2n I-s\u01a1-ra-\u00ean kh\u00f4ng v\u00ed vua v\u1edbi \u201cr\u1ed3ng.\u201d<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[2] <a href=\"http:\/\/www.thanhkinhvietngu.online\/tiengviet\/\/\">http:\/\/www.thanhkinhvietngu.online\/tiengviet\/\/<\/a> <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[3] <a href=\"http:\/\/www.ngoiloi.thanhkinhvietngu.net\/\">http:\/\/www.ngoiloi.thanhkinhvietngu.net\/<\/a> <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[4] <a href=\"http:\/\/www.blueletterbible.org\/lang\/lexicon\/lexicon.cfm?strongs=G1124\">http:\/\/www.blueletterbible.org\/lang\/lexicon\/lexicon.cfm?strongs=G1124<\/a> <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[5] E-x\u01a1-ra 4:8 \u2013 6:18; 7:12-26. Gi\u00ea-r\u00ea-mi 10:11. \u0110a-ni-\u00ean 2:4b \u2013 7:28. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[6] <a href=\"http:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/?p=21\">http:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/?p=21<\/a> <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[7] Ernest L. Martin. \u201cRestoring the Original Bible.\u201d (Associates for Scriptural Knowledge) 1994.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[A] T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e2u Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn trong b\u00e0i n\u00e0y l\u00e0 t\u1eeb Th\u00e1nh Kinh Vi\u1ec7t Ng\u1eef B\u1ea3n D\u1ecbch Ng\u00f4i L\u1eddi v\u00e0 Th\u00e1nh Kinh Vi\u1ec7t Ng\u1eef B\u1ea3n D\u1ecbch Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng Hi\u1ec7u \u0110\u00ednh 2012. Qu\u00fd b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc tr\u00ean m\u1ea1ng: <\/span><\/span><\/span><a href=\"http:\/\/www.ngoiloi.thanhkinhvietngu.net\/\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">www.ngoiloi.thanhkinhvietngu.net<\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> v\u00e0 <\/span><\/span><\/span><a href=\"http:\/\/www.thanhkinhvietngu.online\/tiengviet\/\/\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">www.thanhkinhvietngu.online\/tiengviet\/<\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">[B] D\u00f9ng c\u00e1c n\u1ed1i m\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 tra xem \u00fd ngh\u0129a trong Anh ng\u1eef v\u00e0 nghe c\u00e1ch ph\u00e1t \u00e2m c\u1ee7a m\u1ed9t t\u1eeb ng\u1eef H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1 ho\u1eb7c Hy-l\u1ea1p tr\u00ean Internet:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Xem ngh\u0129a v\u00e0 nghe c\u00e1ch ph\u00e1t \u00e2m c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef H\u00ea-b\u01a1-r\u01a1: <\/span><\/span><\/span><a href=\"http:\/\/www.blueletterbible.org\/lang\/lexicon\/lexicon.cfm?strongs=H0001\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">http:\/\/www.blueletterbible.org\/lang\/lexicon\/lexicon.cfm?strongs=H0001<\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><br \/>\n(thay th\u1ebf <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>0001<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> b\u1eb1ng m\u00e3 s\u1ed1 Strong c\u1ee7a t\u1eeb ng\u1eef mu\u1ed1n tra).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">Xem ngh\u0129a v\u00e0 nghe c\u00e1ch ph\u00e1t \u00e2m c\u00e1c t\u1eeb ng\u1eef Hy-l\u1ea1p: <\/span><\/span><\/span><a href=\"http:\/\/www.blueletterbible.org\/lang\/lexicon\/lexicon.cfm?strongs=G0001\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\">http:\/\/www.blueletterbible.org\/lang\/lexicon\/lexicon.cfm?strongs=G0001<\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><br \/>\n(thay th\u1ebf <\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>0001<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"> b\u1eb1ng m\u00e3 s\u1ed1 Strong c\u1ee7a t\u1eeb ng\u1eef mu\u1ed1n tra).<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"font-family: Arial,sans-serif;\"><span style=\"font-size: medium;\"><b>Copyright Notice:<\/b> <i>All Rights Reserved \u00a9 2013 Vietnamese Christian Mission Ministry.<br \/>\n<\/i><b>Th\u00f4ng B\u00e1o T\u00e1c Quy\u1ec1n:<\/b><i> M\u1ecdi t\u00e1c quy\u1ec1n thu\u1ed9c v\u1ec1 Vietnamese Christian Mission Ministry.<br \/>\nM\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 sao ch\u00e9p, ph\u1ed5 bi\u1ebfn d\u01b0\u1edbi m\u1ecdi h\u00ecnh th\u1ee9c nh\u01b0ng xin gi\u1eef \u0111\u00fang nguy\u00ean v\u0103n,<br \/>\nk\u1ec3 c\u1ea3 th\u00f4ng b\u00e1o v\u1ec1 t\u00e1c quy\u1ec1n n\u00e0y.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u1ea5m v\u00e0o n\u1ed1i m\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 t\u1ea3i xu\u1ed1ng v\u00e0 in ra b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y: http:\/\/www.mediafire.com\/download\/i8x2dhic77iu5pa\/02_ThienChua_ThanhKinh.pdf B\u1ea5m v\u00e0o n\u1ed1i m\u1ea1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 nghe v\u00e0 t\u1ea3i xu\u1ed1ng mp3 b\u00e0i n\u00e0y: <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/002_thien-chua-thanh-kinh\/\">B\u1ea5m v\u00e0o \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc ti\u1ebfp \u2192<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-muc-luc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803,"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions\/803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/timhieutinlanh.com\/thanhoc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}